ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳು (Land Records) ಎನ್ನುವುದು ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಾಮ್ಯ, ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಸೀಮೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು “ಪಹಾಣಿ”, “ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ”, “ಸೆಟ್ಲ್‌ಮೆಂಟ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್” ಅಥವಾ “ದಾಖಲೆ ಚೌಕಟ್ಟು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಲೆಕ್ಕಾಧಿಕಾರಿಗಳು (ಪಟೇಲ್, ಶಾನಭೋಗರು) ಕಾಗದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹಳೆಯ ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬಂದ ಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಇತ್ತು, ಎಷ್ಟು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವಿತ್ತು, ಯಾವ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದಿತ್ತು, ಯಾವ ಹಕ್ಕಿನಡಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು – ಇಂತಹ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಆ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು, ಹಂಚಿಕೆ, ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಚೇರಿಗಳು ಅಥವಾ ಉಪ ನಿಬಂಧಕ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದು, “ಬೂಮಿ” ಅಥವಾ “ದಿಶಾಂಕ” ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಹಳೆಯ ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ತಾತ, ಪರಮತಾತಂದಿರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಅಥವಾ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಭೂಮಿಯ ವಿವರಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಹಕ್ಕು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಆಸ್ತಿಯ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಅವು ಹಾಳಾಗದಂತೆ ಲ್ಯಾಮಿನೇಷನ್ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನ. ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಹಳೆಯ ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳು ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲ — ಅವು ನಮ್ಮ ಪೀಳಿಗೆಯ ಆಸ್ತಿ, ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.